KHỞI NGHIỆP LÀM SAO ĐỂ KHÔNG CHẾT

KHỞI NGHIỆP LÀM SAO ĐỂ KHÔNG CHẾT

Cách khởi nghiệp không lo thất bại.

Khởi nghiệp thành công.

Xin chào các bạn, chào mừng các bạn trở lại với sê – ri bài viết về Khởi Nghiệp, trong ngày hôm nay, tôi sẽ không nói về làm thế nào để khởi nghiệp thành công mà là “Làm thế nào để khởi nghiệp không chết”.

Không nhất thiết phải thường xuyên theo dõi các tạp chí về kinh doanh, các trang web khởi nghiệp, hay sách báo tôi tin bạn vẫn thỉnh thoảng đọc được những câu chuyện thành công, vậy còn những câu chuyện thất bại nằm ở đâu?

Các bạn có bao giờ nhìn thấy một người mà vay tiền khởi nghiệp, sau khi thất bại thì không còn nhà ở luôn chưa? Tôi thì thấy rồi.

Các bạn đã bao giờ khởi nghiệp hùng hục khí thế, nhưng rồi làm ăn không được, bắt đầu đi vay đầu này, lấp đầu kia, rồi tới một lúc nào đó trốn luôn, không dám ở lại nhà mình nữa vì không có tiền trả nợ chưa? Tôi cũng đã thấy rồi.

Những câu chuyện trên tạo nên 2 mặt của khởi nghiệp, một bên là hoa hồng và bên còn lại là sỏi đá. Khổ nỗi là hoa hồng thì ít mà sỏi đá thì nhiều. Nhiều bạn khi bắt đầu khởi nghiệp thường chỉ tồn tại trong đầu mỗi 4 chữ là “khởi nghiệp thành công” mà không có 4 chữ “khởi nghiệp không chết”. Trong cơn hưng phấn, các bạn lao vào khởi nghiệp mà không tính tới cái điểm dừng chân thì nguy hiểm lắm, thành ra cái bài này tôi sẽ cố gắng lấy kinh nghiệm của mình mà chuyển hoá nó thành những cái hình ảnh ẩn dụ, dễ hiểu nhất có thể để các bạn có thế hiểu rõ hơn về cái gọi là khởi nghiệp và xem như cái bài này là một sự “bảo hiểm” khởi nghiệp mà tôi muốn dành cho các bạn. Do đó, các bạn nhớ đọc thật chậm, ráng đọc từng chữ từ đầu đến cuối để thấy được những cạm bẫy nó rình rập đến cái hành trình khởi nghiệp của mình.

 

Sau đây là 3 công thức khởi nghiệp lớn mà tôi tổng hợp lại, toàn những kinh nghiệm tôi đã trải qua thực tế chứ không nói bâng quơ. Cố gắng đọc hết nhé, vì nhiều bạn cứ thấy nhiều chữ là hoa mắt, chóng mặt, đau đầu rồi. Đây cũng là những cái lỗi mà rất rất nhiều người đang gặp phải. Một cái lỗi phổ biến mà để chết hoài thế mới đau chứ các bạn ạ.

 

Công thức 1: Bạn có phải là Yết Kêu không?

Thị trường kinh doanh rất rộng lớn như đại dương vậy, còn lợi nhuận mà chúng ta mong muốn tìm kiếm thì nó như là cá, như là hải sản ở dưới đại dương. Các bạn hình dung như thế cho nó dễ hiểu. Vậy thì khi mà chúng ta kinh doanh dựa trên câu chuyện này thì chúng ta biết rõ ràng nhiệm vụ của chúng ta là: nhảy vào đại dương và bắt cá, bắt hải sản, sò, tôm... càng nhiều càng tốt. Đây cũng là động cơ lớn nhất của mọi người lao vào kinh doanh đúng không các bạn.

Bây giờ các bạn tưởng tượng việc kinh doanh cũng như đi đánh cá vậy. Lợi nhuận nhiều hay ít chính là việc cùng một công sức đánh cá, bạn bắt được nhiều hay ít vậy. Vấn đề là ở chỗ này, rất nhiều người ra biển bắt cá với tâm thế của Yết Kiêu và AquaMan (những thiên tài về bơi lội, có thể nhảy xuống nước, ở dưới đó luôn cũng được mà không cần trang bị một thứ gì). Khổ cái là các bạn lại cũng nghĩ mình giống với Yết Kiêu, Aquaman, thế là tay không nhảy xuống biển luôn để mà bắt cá – nể thật – và nhảy xuống biển rất tự tin với tâm trạng phấn khích: “Oa nhiều cá quá anh em ơi, tôi sẽ bắt được rất nhiều cá, tôi sẽ không cần bình ô-xi. Và tôi nói rằng các bạn chết chắc luôn. Bị chết đuối vì không biết bơi, bị thằng khoẻ hơn dìm cho chết đuối, hoặc tác nhân bên ngoài như cá mập cắn chết, va phải đá ngầm...

Vậy làm sao để biết bạn có phải Yết Kiêu hay Aquaman không? 

Các bạn hãy nhìn xem các bạn có cái gì ở trong tay. Nếu chỉ có sự tự tin kèm theo một ít chuyên môn và một chút tiền nữa (có khi là tiền đi vay) thì hãy coi chừng chết đấy. Giống như bạn mặc 1 cái quần đùi, cùng lắm có thêm một con dao để nhảy xuống biển xiên cá vậy. Xiên vừa ít lại vừa tốn công, cuối cùng vẫn là chết ngắc. Chết vì ảo tưởng sức mạnh trong khi mình dở ẹt. Muốn trụ lại được ở biển thì người khôn ngoan phải biết đi trên một con thuyền, phải biết mặc áo phao, phải có kỹ năng chèo thuyền, kỹ năng nhận diện hướng gió, có kiến thức để biết chỗ nào có cá mập, có đá ngầm để mà né và đặc biệt là phải có thật nhiều lương khô để ăn, để tồn tại. Thêm nữa, trên thuyền càng được trang bị nhiều vật dụng an toàn như thuyền cứu hộ, phao... càng tốt.

Bạn thấy chưa? Khởi nghiệp phải lo rất nhiều thứ như vậy. Ngày nào cũng có việc để lo, làm gì có chuyện bỏ ít công sức mà lượm nhiều tiền, lượm nhiều cá.

Rất nhiều thứ các bạn cần trang bị như kỹ năng bán hàng, kỹ năng tiếp thị, kỹ năng nhân sự (tức là kỹ năng thu hút người tài giỏi về cùng làm), kỹ năng pháp lý (kiến thức về thuế, luật doanh nghiệp các thứ) rồi kỹ năng đàm phán với nhà cung cấp, kỹ năng chịu được áp lực, xì trét và tỉ kỹ năng “vụn vặt” khác. Đó là lý do làm CEO không dễ đâu, làm chủ không dễ đâu. Và chẳng phải tự nhiên ngoài kia “Chủ” thì ít mà “người làm thuê” thì nhiều.

Chỉ đến khi bạn trang bị đủ những thứ trên thì tôi khẳng định với các bạn là có thể các bạn không bất tử nhưng chắc chắn các bạn sẽ khó chết nhiều lần so với những người khởi nghiệp ngu ngốc với tâm thế của Yết Kiêu.

Vậy cách trang bị thì như thế nào? Bạn có thể bắt đầu bằng cách đi làm thuê cho đơn vị đang kinh doanh mặt hàng mà bạn dự định sau này sẽ kinh doanh về mặt hàng đó. Bắt đầu từ cấp thấp nhất để học hỏi kinh nghiệm. Bạn cứ nghĩ mà xem, rất nhiều ông chủ ở Việt Nam và cả ở nước ngoài đều bắt đầu như thế. Hoặc các bạn có thể học thông qua quan sát, ví dụ như đến một quán ăn, bạn thấy họ có dịch vụ nào đó không tốt mà bạn có ý tưởng về chất lượng tốt hơn thì đó cũng là một cách học thông qua quan sát. Nhớ nhé, phải trang bị thật nhiều, mọi lúc mọi nơi.

Đọc đến đây mà thấy hoa mày chóng mặt, ngáp lên ngáp xuống thì làm sao có thể đối mặt với thách thức lớn hơn. Tốt nhất là dẹp ý tưởng kinh doanh đi, đừng ham hố chi rồi mắc nợ, làm khổ gia đình.

Công thức 2: Bơi ở hồ bơi dành cho trẻ em

Giả sử bạn đang muốn mở hệ thống bán trà sữa to thật là to, tại sao bạn không bắt đầu bằng một cái xe bán trà sữa. Giả sử có thua lỗ thì cũng mất có mấy triệu bạc, tâm lý cũng thoải mái mà lại bớt sân si. Bơi ở hồ trẻ em cũng vậy, nước cao có đến rốn, làm sao mà chết đuối được. Chưa kể khi bắt đầu bằng xe bán trà sữa, bạn cũng học được một núi thứ khi các bạn đẩy xe trà sữa ra ngoài đường bán. Ví dụ như khi bán cho khách, bạn có thể xin ý kiến phản hồi như vị sữa có ok không, có giòn mềm không hay cần phải thay đổi các thành phần trong đó. Rồi thì giờ nào mà người ta hay mua trà sữa để mình biết, mình huy động lực lượng tập trung bán giờ đó thay vì bán các giờ khác, lúc vắng khách bạn có thể làm các việc khác như thống kê lại nhu cầu của khách ở từng khu vực, vị đồ uống nào được mua nhiều nhất, bao nhiêu đường, bao nhiêu sữa, độ ngọt ra sao... Thấy chưa, chỉ một xe trà sữa mà học được bao nhiêu thứ kinh nghiệm. Chưa kể có những thứ mà trong trường không dạy bạn như bị giang hồ phá, thì trường hợp này xử trí làm sao, bị người ta đập xe xử trí làm sao? Tôi khẳng định không có cuốn sách nào dạy bạn những cái này đâu. Nhưng mà bạn bắt đầu bằng hồ bơi trẻ em, bắt đầu bằng những thứ nhỏ nhưng thực tiễn nó sẽ dạy bạn vô cùng nhiều thứ và nó quý giá lắm.

Giờ bạn trả lời đi. Bị giang hồ phá bạn xử trí làm sao? Nếu xử trí được cái này thì tôi nói thật bạn sẽ lên một cái đẳng cấp mới. Cái này thì tôi sẽ không trả lời được cho bạn vì đây là một vấn đề rất “thú vị” của cuộc sống, có sống trong góc khuất của cuộc sống mới nhào nặn ra con người có bản lĩnh.

Khi bạn khởi nghiệp, giả sử trong tay bạn có 10 đồng vốn, thì tốt nhất là chi ra 1 đồng để làm vốn khởi nghiệp. Tại vì sao, vì nếu làm như vậy thì các bạn được chơi, được thất bại đến 10 lần. Mỗi lần sai thì chỉ mất có 1 đồng, bạn có quyền thất bại tới 10 lần, nhưng mà hiếm ai thất bại đến 10 lần, chỉ cần thất bại 5, 6 lần là bạn đã thành “quỷ” rồi, đầu bạn đã có sạn rồi, bạn lọc lõi và có khi người ngoài sẽ dùng từ “cáo” để nói về bạn. Khi bạn bơi hồ trẻ em ngon lành rồi thì qua hồ người lớn bơi sẽ dễ hơn rất nhiều và việc ra biển sẽ là điều nghiễm nhiên bạn có thể làm tốt.

Kết hợp công thức số 2 với công thức số 1 thì tôi đảm bảo bạn có thể trở thành Yết Kiêu. Nhưng chưa hết đâu. Tôi còn một công thức số 3 nữa, đọc tiếp xem nó là cái gì nhé.

 Công thứ số 3: Chọn nơi nhiều cá ít người khai thác

 

Cảm ơn các bạn đã chịu khó đọc đến đây. Sau công thức này, tôi đảm bảo bạn sẽ tiến tới le-vờ rất khó chết. Có rất nhiều con đường khởi nghiệp thì chung quy lại người ta vẫn cần đến một thứ đó là cái đầu. Nếu mà bạn không có được sự khôn ngoan cần thiết dẫn đến doanh nghiệp chết yểu thì rất là uổng, thế nên tôi sẽ gửi tới bạn một công thức cam kết nếu bạn thành thạo công thức này thì không lo doanh nghiệp “ngủm”, nếu có “ngủm” thì cũng là trong tư thế ngẩng cao đầu chứ không phải trốn tránh ai cả.

Ai mới bắt đầu kinh doanh đều sa vào cái bẫy này đó là “nhắm vào nơi nhiều cá”, ngành siêu lợi nhuận, ngành thơm nhất, ngành ngon nhất... Ví dụ bạn vào quán trà sữa, thấy người ta đông khách bạn liền nghĩ: Trời ơi, cái cốc trà sữa này có 8 ngàn mà bán 50k, 70k lãi quá, tôi sẽ kinh doanh ngành này. Hay lên mạng, thấy những người Môi giới Bất Động Sản hoa hồng lên đến 500 triệu, ngon quá chơi luôn.

Các bạn thấy có gì đó sai sai khi nhắm vào những “thị trường ngon” như tôi vừa nói không? Có đó nha. Tại vì sao? Vì khi các bạn nhắm vào nơi nhiều cá nhất thì cũng là nơi tập trung những cao thủ, những công ty to nhất, thế lực nhất đều sẽ tham gia. Người nhỏ bé như bạn còn nhìn thấy mảnh đất màu mỡ ấy thì thử hỏi những người đi tàu ngầm ngàn tỉ có thấy không. Và tôi nói thật, mấy thằng đi tàu ngầm này ho một cái thôi là bạn chết tươi luôn.

Thêm một ví dụ nữa: bạn dự định mở cửa hàng bán sách dựa trên phân tích rằng văn hoá đọc của chúng ta ngày một nâng lên. Theo quan sát của tôi thì giá triết khấu sách ở VN hiện nay (2019) vào khoảng 30% - 40%. Tức là một cuốn sách giá bìa 100k thì bạn sẽ nhập sách với giá vốn 60-65 ngàn, 35 ngàn sẽ là tiền triết khấu. Nhưng Tiki có thể bán thẳng giá 65k, lại còn freeship nữa thì bạn chết chắc luôn. Tại sao Tiki làm được điều này, vì họ là công ty lớn, họ có thể dùng quyền lực để đàm phán với nhà xuất bản. Ví dụ như Công ty tôi - TiKi là công ty lớn, có thể giúp các a bán 10.000 cuốn/tháng, thì các a phải cho tôi giá triết khấu tốt một chút. Các bạn thấy không, những con cá mập này rất nhiều tiền, thậm chí chấp nhận chịu lỗ trong 10 năm để giết hết những con tôm, tép... Nói thật vốn ít 1 năm thì ngủm là cái chắc, hơn một chút thì 2 năm. Đấy, bạn đã thấy sự nguy hiểm của việc kinh doanh những sản phẩm mà ai cũng biết, ai cũng thấy hay chưa? Chỗ nào có nhiều cá nhất cũng là nơi quy tụ những tay đánh cá xuất chúng nhất. Trình độ của bạn là tôm tép thì né mấy chỗ ấy ra.

Vậy thì bạn cần làm gì?

Đó là chọn ra cái ngách của mình – Thị trường ngách. Thị trường ngách là gì, thị trường ngách ở đây là những thị trường mà cũng có nhiều cá nhưng ít người nhìn thấy, ít người biết và đặc biệt là những nơi kiểu như thế này thì ít khi nằm lộ thiên để ai cũng có thể nhìn thấy. Nếu bạn nhìn thấy được sẽ có ít cạnh tranh và sống rất khoẻ.

Quay trở lại với cái ví dụ về bán sách. Nếu bạn đã quyết tâm với ý định bán sách thì phải thăm dò xem đối thủ đang bán những loại sách gì. Sách giáo khoa, sách văn học, sách báo trẻ em... đều là những sách bán đầy ngoài đường, nếu bạn cũng bán những loại này thì ngủm là cái chắc, tại sao bạn không thử với những cuốn sách quý hiếm, những cuốn sách đã từng có nhu cầu mua cao. Nhiệm vụ của bạn là lùng sục khắp các hiệu sách cũ và mua chúng, tôi đảm bảo những ông lớn không thể chui vừa những ngóc ngách này.

Như vậy, tôi và các bạn đã cùng đi qua 3 công thức “Khởi nghiệp để không bị chết”, 3 kinh nghiệm xương máu mà nếu bạn làm theo một cách nghiêm túc thì tôi đảm bảo doanh nghiệp của bạn rất khó có thể chết được.

(HẾT)

 

Sau đây tôi xin được gợi ý một số ngành nghề mà bạn có thể khởi động với vốn nhỏ như: Bán dày dép, quần áo, khoai dẻo, trà sữa...

Một số cuốn sách nên đọc: (đang cập nhật)

Hướng dẫn mở cửa hàng bán giày dep vốn nhỏ (LINK)

 

Tin liên quan